Yakıtı İnsan ve Taşlar olan…

Kuranda çeşitli ayetlerde geçen hacer, taş demektir. Kelimenin çoğulu ehcâr ve hicâredir. Şu ayetlerde geçtiği gibi: Değneğinle taşa (el-hacer) vur! demiştik. (Bakara 60), Artık kalpleriniz taşlar (el-hicâre) gibi yahut daha da katıdır. (Bakara 74). Hacir (felis vezninde) ve tahcîr, bir yerin çevresinin taşla çevrili olmasına verilen isimdir. Etrafı taşla çevrili yere de hicr (ilm vezninde) denir. Hicr-i Kabe (Hicr-i İsmail) tabiri, Tabersînin görüşüne göre, Tavaf sırasında oraya girilmesinin yasak olması nedeniyle kullanılmaktadır. Semûd kavminin ülkesine de aynı sebeple Hicr denmiştir: Andolsun, Hicr halkı da peygamberleri yalanlamıştı. (Hicr 80)

Bu itibarla hicre menetme manası verilmiştir. Çünkü onda bir tür ağırlık vardır. Yine aynı şekilde, akla, kişiyi nefsin arzularından alıkoyduğu için hicr denmiştir: Bunlarda akıl sahibi (hicr) için yemin yok mudur? (Fecr 5). Harama da yasaklama yönüyle hicr adı verilmiştir: Dediler ki: “Bu hayvanlarla ekinler haramdır (hicrun). Bunları bizim dilediğimizden başkası yiyemez. (Enâm 138)

Arapçada şöyle denir: Filan kişi falan kişinin hicridir. Yani ona engeldir ve onu malında ve diğer hallerinde tasarrufta bulunmaktan alıkoymaktadır. Kelimenin çoğulu hucûrdur. Şu ayette geçtiği gibi: evlerinizde bulunan (hucûri-kum) üvey kızlarınız (Nisa 23). Yani hicrinizde, güvencenizde ve terbiyeniz altında bulunan üvey kızlarınız da size haram kılındı. (Müfredat)

Hicre bazen akıl, bazen menetme ve bazen de haram manası verilmiştir. Fakat doğrusu, Râğıbtan nakledilen ve hepsinin aynı kökten olduğunu söyleyen görüştür.

Andolsun, Hicr halkı da peygamberleri yalanlamıştı. (Hicr 80). Ayette geçen Hicr halkı (ashâbu hicr) Semûd kavmi, Salih peygamberin kavmidir. Tabersî der ki, bu isimlendirmenin sebebi, şehirlerinin adının Hicr olmasıdır. Ama bu ismin, yaşadıkları vadinin adı olduğunu söyleyen de vardır. Bana kalırsa Râğıbın görüşü daha güçlüdür. Zira hicr, taşlarla çevrili alandır. Onlar taşlara evler oydukları (nitekim ayetin devamında bundan sözedilmektedir) ve evleri de taşlarla çevrili olduğuna göre Hicr halkı şeklinde isimlendirilmeleri bu nedenle olmalıdır. Yani taşlarla kuşatılmış bir yerde yaşayan bir halktı.
Melekleri görecekleri gün, günahkârlara o gün hiçbir müjde yoktur ve yasaktır, yasak (hicren mehcûra) diyeceklerdir. (Furkan 22). Mecmeul-Beyânda Halîlden nakledildiğine göre, cahiliyet döneminde bir kimse haram ayda birini gördüğü ve onu öldürmekten korktuğunda hicren, mehcûra! derdi. Yani Seni öldürmek bana haramdır! Ayette kasdedilen ise şudur: İnsanlar kıyamet günü melekleri gördüklerinde bu kelimenin kendi lehlerine olduğunu sanıp onu meleklere söyleyeceklerdir. Râğıb da aynı görüşü savunur.

Bendeniz, burada kasdedilenin, kafirlerin dile getirdiği umutsuzluk olduğuna ihtimal veriyorum. Yani şöyle: Melekleri gördükleri gün, işte o gün, günahkarlara herhangi bir müjde yoktur ve derler ki: Allahın rahmeti bize kesin olarak haram kılındı ve biz ondan mahrum kaldık Tıpkı şu ayette geçtiği gibi: Şimdi sızlansak da sabretsek de birdir. Çünkü bizim için sığınacak bir yer yoktur. (İbrahim 21). Bu ifadeyi teyid eden bir diğer delil de, iki deniz arasına konan ve ortadan kaldırılma ihtimali bulunmayan engel hakkında geçen şu cümledir: Birinin suyu tatlı ve susuzluğu giderici, diğerininki tuzlu ve acı iki denizi salıveren ve aralarına bir engel, aşılmaz bir sınır (hicren mehcûra) koyan O`dur. (Furkan 53). Ayetteki mehcûr, hicrin sıfatıdır ve onu vurgulu hale getirmektedir.

Bizim konu ettiğimiz ihtimali güçlendiren ve Halilin görüşünü zayıflatan nokta, bu sözün sadece cahiliyet dönemindeki insanlar tarafından kullanılmış olmasına karşın ayetin Arap veya Arap olmayan tüm günahkarları kapsayacak şekilde mutlak mana ifade etmesidir.

yakıtı, insan ve taşlar (el-hicâre) olan cehennem ateşinden sakının. (Bakara 24). Burada bahsedilen taşlardan murad nedir? El-Mîzan ve el-Menâr, Siz ve Allah`ın dışında taptığınız şeyler cehennem yakıtısınız. Siz oraya gireceksiniz. (Enbiya 98) ayetine dayanarak buradaki taşlar (el-hicâre) kelimesiyle ibadet edilen putların kasdedildiğini söyler. Bu görüşü başkaları da muhtemel görmüşlerdir. Taşlar (hicâre) karinesine bakarak bu ayette geçen taptığınız şeyler (mâ tabudûn) ifadesinin cansız mabudlar olduğu söylenmelidir. Bu durumda bu iki ayet cansız putlar hakkında olmalıdır. Böyle olmasa bile, inek vs. kabilinden canlı mabudlar da ateşe girmelerine engel değildir. Özellikle de ayetin hitap ettiği ve heykellere tapan cahiliyet dönemi halkının.

Bütün bunlarla birlikte, yakıtı, insan ve taşlar olan (Bakara 24, Tahrim 6) ifadesi dikkat çekicidir ve belki de başka bir anlamı vardır.

Hani demişlerdi ki, Allahım! Eğer bu Kitap senin katından gelmiş bir gerçekse üzerimize gökten taş yağdır, yahut bize elem verici bir azap getir! (Enfal 32). Gökten taş yağması, bir doğa olayı olan meteor yağmurudur ve geceleri ışık bantları gibi görünüp kaybolurlar. Bütün gök taşları atmosferin üst tabakalarında patlarlar ve büyük olanlarının çoğu kimi zaman yeryüzüne düşer. Bu taşların bir kısmı bugün müzelerde sergilenmektedir. Ayet-i kerimeden anlaşılan odur ki, insanlar o dönemde bu taşlardan haberdardılar. Böyle olmasaydı üzerimize gökten taş yağdır demezlerdi.

Ali Ekber Kureyşi – Fikri Takip

Reklamlar

2 thoughts on “Yakıtı İnsan ve Taşlar olan…

Add yours

  1. Selam Ali AKSOY,

    Cehennem bir tehdit aracı olarak değil evrensel suçların evrendeki etki-tepki yasası gereğince bir sonuca ulaşmaları ile ilgili tespitlerdir. Tanrısal mesaj,İnanan ve inanmayan herkese doğru bir hayat yaşamaları için kurallar bildirir ve kurallar yerine getirilmezse sonuçlarının evrendeki yasa gereği kötü olacağını haber vermiştir. Ancak bunu anlatırken kullandığı dil tehdide benzemektedir. Hâlbuki evrensel sistem olan dine göre yaşamayanların sadece kendilerine zulmettiklerini ifade eden çok ayet vardır. İnanmayanların kendilerine zulmedeceğini söylemiştir.Bu bile bir tehdit olmadığını göstermeye yeterdir.

    SAYGILARIMLA…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da ücretsiz bir web sitesi ya da blog oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: