Kuran’ın Edebi Yönden Mükemmelliği

Öncelikle belirtilmesi gereken Kuran’ın her çağdan, her türlü insan grubuna hitap eden bir anlatıma sahip olmasıdır. Okuyan kişinin bilgi ve kültür seviyesi ne olursa olsun Kuran herkesin anlayabileceği gibi açık, anlaşılır bir dile sahiptir. Bir ayette Allah Kuran hakkında şöyle bildirir:

 

Andolsun Biz Kuran’ı zikr (öğüt alıp düşünmek) için kolaylaştırdık… (Kamer Suresi, 22)

Kuran’da bu kadar kolay anlaşılır bir üslup olmasına rağmen, hiçbir yönden Kuran’ın taklidi mümkün olmamıştır. Allah’ın Kuran’ın benzersizliğine dikkat çektiği ayetlerden bir kısmı şöyledir:

 

Eğer kulumuza indirdiğimiz (Kur’an)’den şüphedeyseniz, bu durumda, siz de bunun benzeri bir sûre getirin. Ve eğer doğru sözlüyseniz, Allah’tan başka şahitlerinizi (kendilerine güvendiğiniz yardımcılarınızı) çağırın. (Bakara Suresi, 23)

Yoksa: “Bunu kendisi yalan olarak uydurdu” mu diyorlar? De ki: “Bunun benzeri olan bir sûre getirin ve eğer gerçekten doğru sözlüyseniz Allah’tan başka çağırabildiklerinizi çağırın.” (Yunus Suresi, 38)

Kuran’ın mucize kelimesi ile nitelendirilmesinin sebeplerinden biri, yukarıdaki ayetlerde vurgulandığı gibi insan çabası ile bir benzerinin yazılamamasından kaynaklanır. İşte bu imkansızlık ne kadar büyük olursa, mucize de o denli büyüktür. Dolayısıyla Kuran’ın üslubunun yüzyıllardır milyarlarca insan arasından, tek bir kişi tarafından bile taklit edilemez oluşu, mucizevi yönünün ispatlarından biridir. F. F. Arbuthnot, The Construction of the Bible and the Koran (İncil ve Kuran’ın Yapısı) adlı kitabında, Kuran hakkında şu yorumda bulunmuştur:

 

Edebi bakış açısıyla değerlendirildiğinde, Kuran yarı şiirsel yarı düz yazı olarak yazılmış en saf Arapçaya örnektir. Dilbilimcilerin bazı durumlarda Kuran’da kullanılan belirli kalıp ve ifadelerle uyuşacak kurallar kullandıkları ve Kuran’a eş bir çalışma üretmek için birçok denemede bulunmalarına rağmen, henüz hiçbirinin bu konuda başarılı olmadıkları bildirilmiştir.246

Kuran’ın anlatımında kullanılan kelimeler hem anlam bakımından, hem de üslubun akıcılığı ve etkisi bakımından son derece özeldir. Ancak Kuran’ın Allah’ın emir ve yasaklarını bildirdiği kutsal bir kitap olduğuna iman etmek istemeyenler, çeşitli bahaneler öne sürerek inkara yönelmişlerdir. Allah iman etmeyenlerin Kuran hakkındaki nitelemelerine karşı aşağıdaki ayetlerde şöyle bildirir:

 

Biz ona (peygambere) şiir öğretmedik; (bu,) ona yakışmaz da. O (kendisine indirilen Kitap), yalnızca bir öğüt ve apaçık bir Kuran’dır. (Kuran,) Diri olanları uyarıp korkutmak ve kafirlerin üzerine sözün hak olması için (indirilmiştir). (Yasin Suresi, 69-70)

Kuran’ın Kafiye Sistemindeki Üstünlük

 


Prof. Adel M. A. Abbas’ın Science Miracles (Bilimsel Mucizeler) adlı kitabı

 

Kuran’ı taklit edilemez yapan unsurlardan bir diğeri de, Kuran’ın edebi yapısından kaynaklanır. Kuran Arapça olmasına rağmen, Arap edebiyatında kullanılan kalıplardan hiçbiriyle benzerlik taşımaz.

 

Kuran’daki kafiye sistemine “seci” denilir ve dilbilimciler Kuran’daki bu kafiye kullanımını da mucize olarak ifade etmektedirler. Ünlü İngiliz bilim adamı Prof. Adel M. A. Abbas, Kuran’ın dilbilim açısından bir mucize olduğunu ispatlamak üzere hazırladığı Science Miracles (Bilimsel Mucizeler) adlı kitabında, Kuran’da kullanılan harfleri, kafiye sistemini grafik ve şemalar aracılığıyla kapsamlı olarak incelemiştir. Bu kitapta Kuran’daki kafiye sistemi ile ilgili oldukça dikkat çekici tespitlerde bulunmuştur.

 

Bilindiği, gibi Kuran’da, 29 sure 1 ya da 1′den fazla sembolik harfle başlar. “Mukatta harfleri” olarak bilinen bu harfler, aynı zamanda başlangıç harfleri olarak da adlandırılırlar. Arapçadaki 29 harften 14 tanesi, mukatta harflerini oluşturur: Ayn, Sin, Kaf, Nun, Ra, Ya, Ta, Ha, Elif, Lam, Mim, He, Sad, Kef.

 

Bu harflerden “Nun” harfinin Ka lem Suresi’ndeki kullanımına bakıldığında, ayetlerin %88.8′inde “Nun” harfi ile kafiye olduğu görülür. Şuara Suresi’nin %84.6’sı, Neml Suresi’nin %90.32’si, Kasas Suresi’nin %92.05′i “Nun” harfi ile kafiyelenmiştir.

 

Kuran’ın tamamı göz önünde bulundurulduğunda ise, %50,08′inde “Nun” harfi ile kafiye yapıldığı görülür. Diğer bir deyişle Kuran’daki ayetlerin yarısından fazlası “Nun” harfi ile biter. Aynı uzunluktaki hiçbir edebi çalışmada, metnin yarısından fazlasında tek ses ile kafiye yapılması mümkün olmamıştır. Bu sadece Arapça için değil, tüm diller için geçerlidir.

 

Kuran’ın kafiye açısından genel incelemesi yapıldığında ise, kafiyelerin yaklaşık %80′inin Elif, Mim, Ya ve Nun harfleri tarafından oluşturulan üç sesten (n, m, a) oluştuğu görülür.247 “Nun” harfinin dışında, ayetlerin %30′u “Mim”, “Elif” ya da “Ya” ile kafiyelidir.

 

Ayet numarası

Surenin ismi

Nun harfi sayısı

     

2

Bakara

196

3

Al-i İmran

121

7

Araf

193

10

Yunus

98

11

Hud

56

12

Yusuf

93

13

Rad

5

14

İbrahim

6

15

Hicr

81

19

Meryem

5

20

Taha

0

26

Şuara

192

27

Neml

84

28

Kasas

81

29

Ankebut

59

30

Rum

54

31

Lokman

7

32

Secde

27

36

Yasin

71

38

Sad

18

40

Mümin

32

41

Fussilet

30

42

Şura

6

43

Zuhruf

78

44

Duhan

44

45

Casiye

30

46

Ahkaf

26

50

Kaf

0

68

Kalem

42

 

Yukarıdaki tablo mukata (sembolik) harfleriyle başlayan surelerde, “Nun” harfi ile sona eren ayetlerin dağılımını göstermektedir.

 

Kafiyelerde en çok kullanılan dört ses:

 

Harf

Toplam

Sesler

a

a

m

n

 

Ayet sayısı

949

246

666

3123

4984

Yüzde oranı
(%)

15.22

3.94

10.68

50.03

79.92

 

Yukarıdaki tabloda Kuran’ın kafiye sisteminin %79.92’sini oluşturan 4 harfin orantılı bir şekilde dağılımı görülmektedir.

 

Aşağıdaki surelerde ise bu dört harfle yapılan pek çok kafiyeden yalnızca birkaç örnek yer alıyor:

 

Ayet numarası

Müminun Suresi

1

Kad efleha elmu’minun

2

Elleziyne hum fi salatihim haşiun

3

Ve elleziyne hum an ellağvi muğridun

4

Ve elleziyne hum lizzekati failun

5

Ve elleziyne hum lifuricihim hafizun

6

… ev ma meleket eymanuhum fe innehum gayru melumiyn

7

… fe ulaike hum eladun

8

Ve elleziyne hum liemanetihim ve ahdihim raun

9

Ve elleziyne hum ala salatihim yuhafizun

10

Ulaike hum elvarisun

11

… hum fiha halidun

12

Ve lekad halakna elinsane min sulaletin min tiyn

13

Sümme cealnahu nutfeten fi kararin mekiyn

14

… fe tebareke allahu ehsenu elhalikiyn

15

Sümme innekum beade zalike lemeyyitun

16

Sümme innekum yevme elkıyameti tubasun

17

… ve ma kunna an elhalki gafiliyn

 

Ayet numarası

Nahl Suresi

1

… ve teala amma yuşrikun

2

… ennehu la ilahe illa ena fettakun

3

… teala amma yuşrikun

4

… fe iza huve hasiymun mubiyn

5

… ve menafiu ve minha te’kulun

6

Ve lekum fiha cemalun hıyne turiyhune ve hiyne tesrehun

 

Ayet numarası

Enam Suresi

1

… Sümme elleziyne keferu birabbihim yeadilun

2

… sümme entum temterun

3

… ve yealemu ma teksibun

4

… illa kanu anha muaridiyn

5

… fe sevfe ye’tiyhim enbau makanu bihi yestehziun

6

… ve enşe’na min beadihim karnen aheriyn

7

… in haza illa sihrun mubiyn

8

… sümme leyunzarun

9

… ve lelebesna aleyhim ma yelbisun

10

… ma kanu bihi yestehziun

 

Ayet numarası

Rum Suresi

6

… ve lakinne eksere ennasi la yealemun

7

… ve hum an elahiretihum gafilun

8

… ve inne kesiyren min ennasi bilikai rabbihim lekafiriyn

9

… ve lakin kanu enfusehum yezlimun

10

… en kezzebu biayatillahi ve kanu biha yestehziun

11

… sümme ileyhi turceun

12

… yublisu elmucrimun

13

… ve kanu bişürekaihim kafiriyn

14

Ve yevme tekumu essaatu yevmeizin yeteferrekun

15

… fe hum fi revdatin yuhberun

 

Ayet numarası

Yunus Suresi

26

… ulaike ashabu elcenneti hum fiha halidun

27

.. ulaike ashabu ennari hum fiha halidun

28

… ve kale şürekauhum ma kuntum iyyana teabudun

29

… in kunna an ibadetikum legafiliyn

30

… ve dalle anhum ma kanu yefterun

31

… fe kul e fe la tettekun

32

… fe enna tusrafun

33

… ennehum la yu’minun

34

… fe enna tu’fekun

 

Ayet numarası

Ankebut Suresi

6

… inne allahe leganiyyun an elalemiyn

7

… ve leyecziyennehum ehsene ellezi kanu yeamelun

8

… feunebbiukum bima kuntum teamelun

9

… lenudhilennehum fi essalihiyn

10

… ev leyse allahu biealeme bima fi essuduri elalemiyn

11

… ve yealemenne elmünafikiyn

12

… innehum lekazibiyn

13

… ve leyuselunne yevme elkıyameti amma kanu yefterun

14

… feeheze hum ettufanu ve hum zalimun

 

Ayet numarası

Neml Suresi

12

… innehum kanu kavmen fasikiyn

13

… haza sihrun mubiyn

14

… fe unzur keyfe kane akibetu elmufsidiyn

15

… min ibadihi elmu’miniyn

16

… inne haza lehuve elfadlu elmubiyn

17

… fe hum yuzeun

18

… suleymanu ve cunuduhu ve hum la yeşurun

19

… ve edhilni birahmetike fi ibadike essalihiyn

 

Ayet numarası

Nisa Suresi

23

… inne allahe kane gafuren rahiymen

24

… inne allahe kane aliymen hakiymen

25

… ve allahu gafurun rahiymun

26

… ve allahu aliymun hakiymun

27

… en temiylu meylen aziymen

 

Ayet numarası

Maide Suresi

22

… fe inyehrucu minha fe inna dahilun

23

… fe tevekkelu in kuntum mu’miniyn

24

… inna hahuna kaidun

25

… fe ufruk beynena ve beyne elkavmi elfasikiyn

26

… fe la te’se ala elkavmi elfasikiyn

27

… kale innema yetekabbelu allahu min elmuttakiyn

28

… inni ehafu allahe rabbe elalemiyn

29

… ve zalike cezau ezzalimiyn

30

… fe katalehu fe esbaha min elhasiriyn

31

… fe esbaha min elnadimiyn

 

Ayet numarası

Araf Suresi

2

… ve zikra lilmu’miniyn

3

… kaliylen ma tezekkerun

4

… fe caeha be’suna beyaten ev hum kailun

5

… iz caehum be’suna illa en kalu inna kunna zalimiyn

6

… ve leneselenne elmurseliyn

7

… ve ma kunna gaibiyn

8

… fe ulaike hum elmuflihun

9

… bima kanu biayatina yezlimun

10

… kaliylen ma teşkurun

11

… lem yekun min essacidiyn

 

Ayet numarası

Tevbe Suresi

7

… inne allahe yuhibbu elmuttakiyn

8

… ve ekserehum fasikun

9

… innehum sae ma kanu yeamelun

10

… ve ulaike hum elmuatedun

11

… ve nufassilu elayati likavmin yealemun

12

… leallehum yentehun

13

… ehakku en tehşevhu in kuntum mu’minyn

14

… ve yeşfi sudure kavmin mu’miniyn

 

Ayet numarası

Bakara Suresi

62

… ve la havfun aleyhim ve la hum yehzanun

63

… ve uzkuru ma fihi leallekum tettakun

64

… lekuntum min elhasiriyn

65

… fe kulna lehum kunu kiredeten hasiiyn

66

… ve mev’izeten lilmuttakiyn

67

… euzu billahi en ekune min elcahiliyn

68

… fe amelu ma tu’merun

69

… bakaratun safrau fakiun levnuha tesurru ennnaziriyn

 

Ayet numarası

Al-i İmran Suresi

130

… ve ettaku allahe leallekum tuflihun

131

Ve ettaku ennare elleti uiddet lilkafiriyn

132

… leallekum turhemun

133

… uiddet lilmuttakiyn

134

… ve allahu yuhibbu elmuhsiniyn

135

… ve lem yusirru ala ma fealu ve hum yealemun

136

… ve niame ecru elamiliyn

137

… fenzuru keyfe kane akibetu elmukezzibiyn

138

… ve mev’izetun lilmuttakiyn

139

… ve entum elealevne in kuntum mu’miniyn

140

… ve allahu la yuhibbu ezzalimiyn

 

Ayet numarası

Enbiya Suresi

5

… felye’tina biayetin kema ursile elevveliyn

6

… e fe hum yu’minun

7

… in kuntum la tealemun

8

… ve ma kanu halidiyn

9

… ve ehlekna elmusrifiyn

10

… e fe la teakilun

11

… ve enşe’na beadeha kavmen aheriyn

12

… hum minha yerkudun

 

Ayet numarası

Nur Suresi

47

… ve ma ulaike bilmu’miniyn

48

… feriykun minhum muaridun

49

Ve in yekun elhakku ye’tu ileyhi muziniyn

50

… bel ulaike hum ezzalimiyn

51

… ve ulaike hum elmuflihun

52

… ve ulaike hum elfaizun

53

… inne allahe habiyrun bima teamelun

54

… ve ma ala resuli illa elbelagu elmubiyn

55

… fe ulaike hum elfasikun

 

Ayet numarası

Hicr Suresi

6

… ve ma yeste’hirun

7

… in kunte min essadikiyn

8

… ve ma kanu izen munzariyn

9

… ve inna lehu lehafizun

10

Ve lekad erselna min kablike fi şiyai elevveliyn

11

… kanu bihi yestehziun

12

Kezalike neslukuhu fi kulubi elmucrimiyn

13

… kad halet sunnetu evveliyn

14

… fihi yearucun

15

… nahnu kavmun meshurun

 

İki yüz-üç yüz satırlık bir şiirde, kafiyenin iki üç sesle oluşturulması bu esere başyapıt denecek kadar önemli bir özellik kazandırabilir. Ancak Kuran’ın uzunluğu, içerdiği bilgiler ve hikmetli anlatım göz önünde bulundurulduğunda, bu tür bir kafiye kullanım şeklinin ne denli olağanüstü bir durum olduğu daha iyi anlaşılacaktır. Çünkü Kuran insanlara rehber olan imani bir kitap olarak, tüm edebi üstünlüklerinin, sosyal ve psikolojik konularının yanı sıra, fiziki bilimlerle ilgili birçok konuyu da içerir. Dolayısıyla böylesine çeşitli ve ilmi konuları içeren Kuran’da, bu kadar az sesle kafiye sağlanması insan çabasıyla gerçekleştirilemeyecek bir durumdur. Bu bakımdan Arap dili uzmanları Kuran’ı “kesinlikle taklit edilemez” olarak tanımlamaktadırlar.

Kaynak: Kuran Mucizeleri

Reklamlar

2 thoughts on “Kuran’ın Edebi Yönden Mükemmelliği

Add yours

  1. Kur’aN-ı Kerim’in batıni yönüyle uğraşan mutasavvufların nesli oldukça azaldı eskiye oranla.Çalışmalarınızı tebrik ederim Allah (c.c.)’den razı olmasını niyaz ederim. Yolunuz sevgi üzre olsun.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: